تبلیغات
سیمای پرهیزگاران - فطرت انسان و معرفت خدا/ حدیثی از امام علی(ع) درباره میثاق فطرت
سیمای پرهیزگاران
بانک اطلاعات پایگاه ها و مطالب چهارده معصوم (ع)

فطرت انسان و معرفت خدا/ حدیثی از امام علی(ع) درباره میثاق فطرت





انسان به گونه ای آفریده شده كه در اعماق قلب خویش رابطه ای وجودی با خدا دارد. اگر قلب و دل خود را صیقل دهد و به اعماق جان خویش راه یابد،این رابطه را پیدا می كند.


معنای "فطر" در اصل به معنای آغاز و شروع است و به همین دلیل به معنای خلق نیز به كار می رود، چون خلق چیزی به معنای ایجاد آن و آغاز و شروع وجود و تحقق شیء است. بر این اساس می توان گفت فطرت به معنای حالت خاصی از شروع و آغاز و به بیان دیگر، نوعی از آفرینش است. اموری را می توان فطری دانست كه آفرینش موجود اقتضای آنها را دارد و دارای سه ویژگی اند.

اول اینکه در همه افراد آن نوع یافت می شوند، هر چند كیفیت آنها از نظر شدت و ضعف متفاوت است. دوم، همواره ثابت اند نه اینكه در برهه ای از تاریخ اقتضای خاصی داشته باشند و در برهه دیگر اقتضای دیگر، چنان كه قرآن در آیه 30 سوره روم می فرماید: این فطرتی است كه خداوند انسانها را بر آن آفریده، دگرگونی در آفرینش الهی نیست. سوم، امور فطری از آن حیث كه فطری و مقتضای آفرینش اند، نیاز به تعلیم و تعلم ندارد، هر چند تقویت و یادآوری یا جهت دادن به آنها ممكن است نیاز به آموزش و استدلال داشته باشد.

امور فطری انسان را می توان به دو دسته تقسیم كرد؛ یکی شناخت های فطری كه هر انسانی بدون نیاز به آموزش از آنها برخوردار است و دوم میل ها و گرایش های فطری كه مقتضای آفرینش هر فردی است. با این توصیف، نوعی شناخت خدا برای هر فردی ثابت است كه نیازی به آموزش و فراگیری ندارد، می توان آن را "خداشناسی فطری" نامید، چنانكه گرایش به خدا را می توان "خداپرستی فطری" نامید. البته انسانهای عادی از تلاش عقلانی برای شناخت خدای متعال یا تذكر پیامبران بی نیاز نیستند.

از آیات و روایات بر می آید كه خداشناسی فطری است و هر كسی در فطرت خویش به خداوند شناخت و معرفت دارد، هر چند آن را فراموش كرده باشد. انبیای الهی آمده اند تا انسانها را به تامل در آفاق و انفس دعوت كنند و به این شناخت فطری باز گردانند. به تعبیری دیگر انبیای الهی نیامده اند تا بگویند خدا وجود دارد، بلكه می خواهند به انسانها بگویند شما از وجود خدا آگاهید، چنان كه قرآن در آیه 21 سوره غاشیه می فرماید؛ پس تذكر ده كه تو تنها تذكر دهنده ای.

امام علی(ع) در خطبه یک نهج البلاغه می فرماید پس رسولانش را در میانشان گمارد و پیغمبرانش را پیاپی فرستاد تا از آنان بخواهند حق میثاق فطرت را بگذارند و نعمتی را كه فراموششان شده به یادشان آرند. حمد و سپاس ویژه خدایی است كه حمد خود را به بندگان الهام كرده و سرشت آنان را بر معرفت خود آفریده است.

همه انسانها، حتی فرزندان مشركان، هنگام تولد معرفت خدا را همراه دارند و با فطرت الهی متولد می شوند. یعنی اصل معرفت خدا در روح و جان آدمی باقی است و به درجات مختلف در جهان كنونی به یاد انسان می آید و تمام راههای عقلی خداشاسی در واقع تنبه و یادآوری خداشناسی فطری است. و از آنجا كه انسانها ممكن است متعلق مناسب فطرت خود را نشناسند و یا در مصداق خطا كنند، پیامبران الهی می كوشند تا متعلق فطرت را به انسانها باز شناسانند.

انسان به گونه ای آفریده شده كه در اعماق قلب خویش رابطه ای وجودی با خدا دارد. اگر قلب و دل خود را صیقل دهد و به اعماق جان خویش راه یابد،این رابطه را پیدا می كند و به تعبیری خدا را به شهود می آورد در فلسفه ثابت شده است معلولی كه دارای مرتبه ای از تجرد است، نسبت به علت هستی بخش خود،حضور و درجه ای ازعلم دارد و از آنجا كه خدا علت العلل و خالق همه مخلوقات از جمله نفس انسانی است، نفس انسانی كه دارای مرتبه ای از تجرد می باشد به خداوند علمی حضوری دارد. البته بسا كه این علم حضوری، ناآگاهانه یا نیمه آگاهانه باشد و بر اثر ضعف، تفسیرهای مختلف و نادرست پذیرد. بنابراین نفس انسانی یه علت حقیقی خود كه خداوند است علم حضوری دارد و می توان این امر را نوعی معرفت فطری به خدا دانست.

منبع: مهر





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 18 شهریور 1396 05:23 ق.ظ
Does your blog have a contact page? I'm having trouble locating it but, I'd like to shoot you an e-mail.
I've got some ideas for your blog you might be interested
in hearing. Either way, great blog and I look forward to seeing it
improve over time.
یکشنبه 15 مرداد 1396 07:44 ق.ظ
Hi there, this weekend is nice designed for me, as this moment
i am reading this great informative post here at my residence.
سه شنبه 29 فروردین 1396 05:17 ب.ظ
If you would like to take a great deal from this piece of writing then you have to apply such techniques to your won weblog.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره ما




مدیر سایت : حسین الیاسی
جمع آوری موضوعات این سایت
جستجو

آمار بازدید از سایت
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :